Wat betekent voor pampus liggen?

Pampus is een eilandje in het IJsselmeer. Het ligt iets ten noorden van het stadje Muiden, dichtbij Amsterdam. Net als Amsterdam is ook Pampus gebouwd op palen. Het is een kunstmatig forteiland. In de 19e eeuw is het aangelegd om Amsterdam te beschermen tegen een aanval vanuit de Zuiderzee. In het fort stond een enorm kanon.

Pampus is ook de naam van een oude vaargeul. Via die vaargeul voeren de zeilschepen naar Amsterdam. Maar de vaargeul verzandde. Al in de 17e eeuw werd het daardoor voor grote, diepgaande schepen steeds lastiger om de Amsterdamse haven te bereiken, zelfs bij vloed. De lading moest worden overgeladen op kleinere schepen of het schip moest met behulp van scheepskamelen een stukje worden ‘gelift’. Scheepskamelen waren pontons (zeg maar zeer grote, waterdichte kisten). Als de scheepskamelen met water waren gevuld en ze deels onder water lagen, werden ze aan het schip vastgemaakt. Vervolgens werden ze weer leeggepompt. Ze kwamen dan hoger te liggen en tilden zo ook het schip een beetje op, zodat het nu wel door de ondiepe vaargeul kon varen.

Al met al was Pampus een plek waar schepen vaak moesten wachten. Ze moesten voor Pampus blijven liggen. Daaraan hebben wij de uitdrukking voor pampus liggen te danken. Dat betekent ‘doodmoe, uitgeput zijn, op apegapen liggen’: Na de survivaltocht lag ik voor pampus op de bank.

In de uitdrukking schrijf je pampus met een kleine letter, omdat je dan niet meer letterlijk Pampus bedoelt. Maar mocht je ooit met je zeiljacht of je speedboot bij Pampus aanmeren, dan lig je letterlijk voor Pampus en schrijf je Pampus wél met een hoofdletter.

---

Surfspin: naar alle vragen aan drs. Zee-ezel.
Naar het HOME van de Surfspin.

---

Geplaatst op 6 april 2010.

---

© Surfspin 2010