Willem I
(1772 − 1843)
koning-koopman
Op 30 november 1813 landde prins Willem Frederik van Oranje op het Scheveningse strand. Willem werd geen stadhouder van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, zoals zijn vader was geweest, maar koning van het Koninkrijk der Nederlanden.
Willem Frederik (Willem VI) was de zoon van stadhouder Willem V. In januari 1795 was Willem V met zijn familie naar Engeland gevlucht, nadat het Franse leger over de bevroren rivieren Holland was binnengetrokken. Daarmee begon voor ons de Franse tijd. In de Franse tijd is ons land enkele jaren lang een koninkrijk geweest. De koning van dit Koninkrijk Holland was Lodewijk Napoleon, een broer van de Franse keizer Napoleon. Twee eeuwen lang had de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden bestaan uit zeven losse gewesten (provincies). Maar de Fransen hadden er een eenheidsstaat van gemaakt: een land dat centraal bestuurd werd, net als Frankrijk zelf.
Stadhouder Willem V stierf in ballingschap.* Nadat Napoleon was verslagen, trokken de Franse soldaten uit Nederland weg. Willem VI keerde uit Engeland terug. Iedereen was enthousiast! Willem werd ingehuldigd als Willem I, koning van het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden. De Republiek der Verenigde Nederlanden kwam dus niet meer terug en Nederland bleef een eenheidsstaat.
Nu Frankrijk verslagen was, wilden de andere grote landen dat het een sterke noorderbuur zou krijgen, zodat Frankrijk zich niet meer zo makkelijk kon uitbreiden. Daarom werden de Zuidelijke of Oostenrijkse Nederlanden (het gebied dat nu België is) en het Koninkrijk der Nederlanden samengevoegd. Koning van dit Verenigd Koninkrijk der Nederlanden werd Willem I. Hij werd een verlicht despoot, dat wil zeggen:
- Hij was de grote baas van het land, machtiger dan de regering.
- Hij wilde van zijn koninkrijk een modern land maken.
Koning Willem I stimuleerde de economie van zijn rijk. De industrie (de fabrieken en kolenmijnen) moest vooral in het zuiden van zijn rijk komen, in wat nu België is. De goederen die deze industrie produceerde, werden naar het noorden (Nederland) vervoerd en van daaruit verkocht en verscheept. Om het vervoer binnen zijn rijk te verbeteren, liet de koning kanalen graven en straatwegen aanleggen, de voorlopers van onze snelwegen. De koning stak veel eigen geld in nieuwe ondernemingen en dankzij de winsten van deze ondernemingen werd hij schatrijk. Daarom wordt hij de koning-koopman genoemd.
