Kamp Westerbork
een doorgangskamp op de Drentse hei
In het Drentse dorp Hooghalen staat het Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Eerst was Kamp Westerbork een opvangkamp voor Joden die uit Duitsland waren gevlucht. Later werden er Joden uit Nederland gevangengezet voordat zij werden weggevoerd naar een concentratiekamp in Oost-Europa.
In 1933 kwam in Duitsland Adolf Hitler aan de macht. Hij was de leider van de Duitse nazipartij. De nazi’s hadden het merkwaardige idee dat het ‘Germaanse ras’ (grote, blonde mensen met blauwe ogen) beter was dan andere ‘rassen’. Dat noem je racisme. Vooral Joden en zigeuners vonden ze minderwaardig. De nazi’s begonnen de Joden het leven zuur te maken. Joden en niet-Joden mochten niet meer met elkaar trouwen, Joodse ambtenaren werden ontslagen en Joden werden door knokploegen op straat in elkaar geslagen.
Het boek Scherven in de nacht speelt zich af in de jaren 1938-1940. Hoofdpersoon is de Joodse jongen Jacob Löw. Hij woont in een Duits stadje, waar zijn ouders een stoffenwinkel drijven. Het boek begint met de Kristallnacht, als Jacob 12 jaar is. De winkel wordt vernield en vader Löw wordt opgesloten in een concentratiekamp en mag pas weer naar huis als hij heeft beloofd om met zijn gezin uit Duitsland weg te gaan. Maar veel landen, waaronder Nederland, laten geen vluchtelingen meer toe, omdat ze bang zijn dat er anders heel veel zullen komen. Nadat de familie Löw bij de Nederlandse grens is teruggestuurd, besluiten Jacob en zijn vriend David om ’s nachts illegaal de grens over te steken. Uiteindelijk belanden ze in Kamp Westerbork.