home > taal > spelling > samenstellingen


Zeg eens sss: de tussen-s


Samenstellingen zijn woorden die zijn gemaakt door twee of meer woorden aan elkaar te plakken. Als het eerste woord eindigt op een -s- en het tweede woord begint met een -s-, dan krijg je twee s’en: basisschool, huissleutel, ijsschots, kaassoufflé, prijsschieten. Da’s logisch.
Sommige woorden die we hebben overgenomen uit het Engels eindigen op -ss, bijvoorbeeld business, cross, fitness, mess, stewardess en stress. Plak je achter zo’n woord een woord dat begint met een -s-, dan krijg je drie s’en: fitnessstudio, stresssituatie.


Als het eerste woord niet eindigt op een -s- en het tweede woord niet begint met een -s-, dan schrijf je soms toch een -s-. Dat noem je een tussen-s.

afstand + bediening = afstandsbediening
dokter + assistente = doktersassistente
Valentijn + dag = Valentijnsdag

Waarom schrijf je hier een -s-? De regel is simpel: Schrijf een tussen-s als je een -s- hoort.
Soms zegt een deel van de mensen geen -s-, maar een ander deel weer wel. In die gevallen mag je zelf weten of je een tussen-s schrijft: reddingboot en reddingsboot zijn beide goed, net als keepertrainer en keeperstrainer of luciferhoutje en lucifershoutje, enzovoort. Als je twijfelt, pak dan een woordenboek of het Groene Boekje!


Hoeveel s’en schrijf je nu als het eerste deel niet eindigt op een -s-, maar het tweede deel wel begint met een -s-? Met andere woorden: hoe spel je bijvoorbeeld de samenstelling van tovenaar en staf: is het tovenaarstaf of tovenaarsstaf?
Antwoord: in zulke gevallen moet je kijken naar samenstellingen die beginnen met hetzelfde deel, maar waarbij het rechterdeel NIET met een -s- begint. Bij de samenstelling van tovenaar en leerling hoor je een tussen-s. Zopas heb je gezien dat we zo’n hoorbare -s- ook schrijven: tovenaarsleerling. Schrijf die tussen-s dan ook in de samenstelling van tovenaar en staf: tovenaarsstaf.

Ander voorbeeld: Hoe schrijf je de samenstelling van afstand en schot?
Antwoord: de samenstelling van afstand en bediening is afstandsbediening. Die tussen-s schrijf je dan ook in afstandsschot.



Surfspin: naar het werkblad Tussen-s (pdf).
Surfspin: naar het keuzemenu Spelling.
Surfspin: naar het keuzemenu Taal.
Naar het HOME van de Surfspin.


Geplaatst op 26 juni 2006, het laatst gewijzigd op 18 maart 2010.

© Surfspin 2006-2010